Ontwerpprincipes

Hoe ontwerp je effectieve (blended) lessen? De ontwerpprincipes die wij binnen FBE hanteren zijn de 12 bouwstenen voor effectieve didactiek (download hier het boek) en het Community of Inquiry framework als richtlijn voor blended onderwijs. Hieronder worden de 12 bouwstenen weergegeven en wordt uitgelegd wat het Community of Inquiry framework inhoudt.

Community of Inquiry als inhoudelijk richting
Het Community of Inquiry (CoI) framework is een theoretisch model voor blended leren. Het sociaal constructivisme en de theorieën van John Dewey vormen de basis voor het model. Het CoI framework stelt dat effectief online leren alleen mogelijk is binnen een community (leergemeenschap).

Figuur 1: CoI Framework (bron: http://communitiesofinquiry.com/model)

Het framework beschrijft de elementen die van invloed zijn op het creëren van een dergelijke community en het nastreven van “inquiry” binnen een educatieve context, de voorwaarden voor diep leren. De uitdaging zit in het feit de elementen goed op elkaar af te stemmen. Echter, er is geen sprake van één juiste, meest effectieve balans. De balans verandert over tijd en over cursussen.

Deze elementen zijn:

  • Cognitive presence:
    De mate waarin lerenden in staat worden gesteld kennis te verwerven en leerinhouden te verwerken door reflectie en dialoog met anderen. Actief leren en samenwerken staat hier centraal. De rol van de lesgever, de gesprekken tussen de studenten, structuur van de online leeromgeving en het design van de cursus kunnen de mate waarin de studenten betrokken zijn bij de cursusinhoud en actief leren significant verhogen.
  • Social presence:
    De mate waarin de deelnemers zich (affectief) verbonden voelen met elkaar binnen de online gemeenschap. Het doel is om een onderwijsleergemeenschap (community) te creëren met vertrouwen en transparantie als basis waarbinnen doelgerichte, open en gedisciplineerde reflectie en dialoog mogelijk wordt. Ook dit stelt eisen aan het ontwerp, de facilitering van dialoog en educatief leiderschap. Dit aspect staat in klassikaal onderwijs regelmatig op de achtergrond, maar is in blended learning een voorgrondaspect.
  • Teaching presence:
    Feitelijk betreft de teaching presence de rol van de opleider die met  het onderwijsontwerp, de begeleiding en sturing een onderwijsleergemeenschap creëert waarbinnen betekenisconstructie door reflectie en dialoog (cognitive presence) kan plaatsvinden.